| پیام وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به مناسبت گشایش دهمین کنگره تغذیه ایران |
امروزه نقش تغذيه در پيشگيري و درمان بيماريها و ارتقاء سلامت روشن شده است. كمبودهاي انرژي و مواد مغذي پيآمدهاي نامطلوب جسمي و رواني در سطح فرد و اقتصادي – اجتماعي در سطح جامعه به دنبال دارد.
بررسي هاي وزارت بهداشت نشان ميدهد که سوء تغذیه کم خوری مسئله قابل توجهی است. از طرفی دیگر چاقی و سوء تغذیه ناشی از پرخوری هم به طور شایع در کشور ما وجود دارد که زمینه ساز بسیاری بیماریهاست. لذا ما باید به طور جدی به برنامههای پیشگیری و کنترل سوء تغذیه توجه نماییم. اما برنامه های پيشگيری و کنترل از سوء تغذيه چند بعدی هستند: آموزش رفتارهای درست غذايی و شيوه رندگی سالم با هدف نهايی تغيير و اصلاح الگوی غذای مصرفی، بهبود استانداردهای غذايی، وغيره و بعلاوه، بازنگری برنامههای آموزشی رشته پزشکی و رشتههای وابسته، يعنی گنجاندن مطالب بيشتر در مورد تغذيه، سوء تغذيه و علل ايجاد و روشهای پيشگيری و درمان از سوء تغذيه.
بررسي هاي الگوي مصرف غذايي هم در كشور نشان ميدهد که ما باید به میزان و نوع مواد مصرفی در سبد خانوار توجه جدی داشته باشیم. حال بايد به اين پرسش پاسخ داد كه چگونه ميتوان در جهت حل مشكلات و مسايل تغذيهاي و ارتقاء وضع تغذيه كشور گام برداشت.
موضوعي اساسي كه مطرح است كه تغذيه پديدهاي است چندبعدي. تغذيه طيفي وسيع است كه در يك انتهاي آن ياخته قرار دارد و در انتهاي ديگر جامعه. از اين مفهوم با عنوان «تغذيه از ياخته تا جامعه»ياد ميشود. براساس اين مفهوم، بطور خلاصه براي ارتقاء وضع تغذيه جامعه، كه هدف نهايي وغايي است، بايد از يك سو در سطح ياخته (و ملكول) پژوهش پايه انجام شود، و از سوي ديگر، در انتها، جامعه بايد از رشتههای مختلف كمك گیرد تا بتوان بر پايه اصول علم تغذيه وضع تغذيه جامعه را ارتقاء داد.
يافتن مشكلات و دادن مدل براي مداخله و راه حل از حوزه پژوهش و آموزش به مفهوم وسيع آن بدست ميآيد. در اين راستا، طرحهای مطالعاتی درکشور انجام شده است.
هدف یکی از طرحها توجه به مفهوم «از ياخته تا جامعه» بنا شده بود، كه در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و با شركت 3 دانشگاه علوم پزشكي در تهران انجام شد، منحصراًدر رابطه با آموزش نيروي انساني در تغذيه بود. این طرح توصيه كرد چند برنامه آموزشي تحصيلات تكميلي در اين زمينه ها تدوين و راه اندازي شود: اپيدميولوژي تغذيه، تغذية سلولي – ملكولي، تغذيه جامعه، و سياستگزاري غذا و تغذيه.
طرح دیگری در مورد «امنيت غذا و تغذيه:مطالعات برنامه ريزي و اجرا» بود كه با شركت تعداد زيادي از كارشناسان تغذيه، مواد غذايي، اقتصاد، اپيدميولوژي، جامعه شناسي، مديريت و غيره از دانشگاهها، وزارتخانه ها، سازمانها و واحدهاي ذيربط و چند كارشناس بين المللي انجام شد. يكي از توصيههاي اين طرح، تدوين و راه اندازي رشتههاي تخصصي جديد تغذيه و غذا بود، از جمله اپيدميولوژي تغذيه، اقتصاد غذا و تغذيه، آنتروپولوژي تغذيه و غيره.
آنچه در توصيههاي اين دو طرح مشترك بود اين بود كه نياز به پژوهشهاي تحليلي در زمينه تغذيه و غذا و راه اندازي برنامههاي آموزشي دانشگاهي در زمينههاي جديد و مرتبط باتغذيه بشدت احساس میشود.
نكته مهم ديگري كه بايد به آن توجه كرد اين است كه از ديد برنامهريزي و سياستگزاري در كشور، تغذيه در واقع هم «درونداد» است وهم «برون داد»، بدين معني كه در جامعهاي كه از تغذيه بهينه برخودار است توليد و بازده اقتصادي بالاست، و در كشوري كه توليد و بازده بالا و عدالت اجتماعي برقرار است خانوارها و افراد از وضع تغذيه و سلامت بالاتري برخوردار خواهند بود. در چنين شرايطي سلامت براساس تعريف سازمان بهداشت جهاني، كه « سلامت صرفاً عدم بيماري نيست، بلكه ناظر بر سلامت جسمي، رواني و اجتماعي هم هست»، برقرار خواهد بود.
درهرحال، تغذيه از اركان وعوامل مهم و پايه در حركت توسعة ملي است. سلامت تغذيهاي به بالارفتن كيفيت و كميت نيروي انساني، كه ركني اصلي در توسعه است، ميانجامد.
حل مشكلات تغذيه در گرو همكاري تنگاتنگ و هماهنگ بخشهای مختلف در نظام غذا و تغذيه كشوراست. وزارت بهداشت مسئولیت خویش را به طور جدی پیگیری مینماید و تمام تلاش آن است که ما بتوانیم دستگاههای دیگری را که نقش جدی در این مسئله دارند با سیاستها ی مرتبط با سلامت همگام کنیم.
وضعيت آموزش و پژوهش تغذيه در كشور
آموزش رشته تغذيه در مقاطع مختلف از كيفيت قابل قبولي برخوردار بوده است، ولی باید آموزش و پروش باید ارتقاء یابد. براساس مفهوم «از ياخته تا جامعه»، كه پيش از اين درباره آن صحبت شده، براي استفاده بهينه از علم تغذيه براي ارتقاء سلامت جامعه قطعاً بايد به گونهاي عميق و مطابق با اصول پذيرفته شده و پيشرفتهاي علمي جهان باشد. ارتقاء تغذيه بايد شكلي «پايدار» بخود بگيرد. موضوع اصلي كنگره نيز كه «جهش بسوي مرزهاي دانش تغذيه» است به همين دليل انتخاب شده است.
درهرحال، اميد است اين كنگره با موفقيت برگزار شود و نتايج خوبي به بار آورد. قابل ذكر است كه دستاورد كنگره هاي قبلي (كه دوسال يك بار توسط انجمن تغذيه ايران و يكي از دانشگاههاي علوم پزشكي كشور برگزار ميشود)در برخي موارد چشمگير بوده و توانسته است بر سياستها و برنامههاي توسعه كشور اثر گذارد. بعنوان نمونه، كنگره چهارم كه در سال 1375برگزار شد، از كنگره هاي موفق بود. دستاورد آن اين بود كه در برنامه سوم «توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي» كشور ماده 197 در مورد امنيت غذايي گنجانده شد كه دولت را مكلف ميكرد گامهاي جدي و همه جانبه براي تأمين امنيت و ايمني غذايي در جامعه و در خانوار بر دارد. در برنامه چهارم نيز ماده 84 ناظر بر اين موضوع بود. اميدوارم كنگره دهم نيز نتايجي «ملموس» بدست دهد و دولت را در جهت ارتقاء تغذيه و سلامت مردم ياري دهد.
كاميابي برگزاركنندگان را از خداي بزرگ خواستارم.
تاريخ بروز رساني : شنبه 11/08/87 ساعت 08:41
| 
